سیستمهای هیدرولیک و پنوماتیک

چكيده

     يکي از بحث هاي هميشگي در دفترهاي فني، پيش بيني زمان لازم جهت طراحي است و اغلب ميان کارفرما و  طراح در مورد مدت زمان لازم براي انجام طراحي، اختلاف وجود دارد. برآورد مدت زمان کاري که توسط ماشين انجام مي­شود با درصد کمي خطا توسط محاسبات ساده فيزيکي قابل محاسبه است و عواملي که باعث تغيير زمان فوق مي­شود،  بيشتر عوامل انساني است. اما وقتي قسمت عمده کار توسط انسان انجام مي­شود، پيش­بيني زمان، بيشتر مبتني بر تجربه است. در مقاله حاضر که براساس تجربيات نگارنده است. سعي شده با تکيه بر عوامل مشخص بتوان مدت زمان مورد نياز جهت  طراحي  قالبها فرموليزه گردد.

واژه هاي كليدي :     اسپارک -  کچ پران -  خنک کاری -  تکه کاری  

سمبلها ، علائم ، اختصارات و واحدها  

CNC – کنترل عددی توسط کامپیوتر

– CAD Data

مقدمه

    براي پيش­بيني زمان لازم جهت طراحي لازم است متغيرهايي که در زمان طراحي تاثيرگذار است، شناسايي و ضريبي براي آن در نظرگرفته شود. پس از آن ضرايب مختلف در عدد پايه­اي ضرب گردد تا زمان کل طراحي مشخص شود. برخي از متغيرهايي که در طراحي قالبهاي پلاستيک مؤثر است، به شرح زير است:

1)     کشويي

2)     کچ پران

3)     آب­بندي روي فرم

4)     استفاده از جک

5)     سه­بعدي بودن محصول

6)     پيچيدگي محصول

7)     نقشه اجزاء قالب

8)     تکه­کاري 

9)     نقشه مونتاژي

10)خدمات اسپارک

11)کميسيون

12)اصلاحات

13)پيگيري

14)خنک­کاري

     نقشه­هاي ساخت شامل تلرانس­هاي ابعادي و هندسي و نيز جدول مشخصات است. چنانچه قسمت­هايي از قطعه (توسط CNC) براده برداري گردد، در اين صورت نياز به اندازه گذاري ندارد مگر آنکه جهت کنترل بدان نياز باشد. (شکل 1)

شکل ( 1 ) مثالی از یک نقشه دیتیل کامل با تلرانس و صافی سطح

1)  نقشه مونتاژي : نقشه­اي است که در ان موارد زير وجود دارد: برش­هاي کافي از قالب، پلان دو نيمه قالب، انداره­گذاري کليه اجزاي قالب، حتي اجزاي استاندارد شامل: پيچ و مهره ها، ابعاد کلي قالب و جدول مشخصات که موارد زير را دربر دارد: نام قطعه، جنس، ميزان سختي مورد نياز، ابعاد کلي قطعه و مشخصات فني مجزا و استاندارد. (شکل 2)

2)  خدمات اسپارک : شامل نقشه ساخت مدل هاي اسپارک و نقشه موقعيت اسپارک است. در نقشه موقعيت اسپارک، عمق اسپارک و مختصات نسبت به صفر – صفر قالب داده شده است.

3)  کميسيون : منظور جلسه اي است که در آن طرح قالب توسط تيم طراحي و تيم ساخت بررسي        مي شود تا در صورت لزوم، تغييراتي در مکانيسم و يا ابعاد قالب داده شود.

4)     اصلاحات : اعمال تغييرات موردنظر کميسيون در قطعه مونتاژي

5)    پیگیری :  زمانی که هنگام ساخت قالب بین طراح و تیم سازنده صرف خواهد شد.

6)  تکه کاري : استفاده از اجزاي (اينسرتي) در قالب به جز کاويته هاي اصلي که خود ضريب جداگانه دارد. همچنين استفاده از صفحات سايشي و Back Plate است.

7)  سه بعدي : منظور مدل سازي سه بعدي صفحه کاويته ها و در صورت لزوم، بقيه اجزاي قالب مانند کشويي کچ پران و... که نياز به ماشين کاري CNC دارند.

8)  پيچيدگي محصول : وقتي در قالب و يا محصول يکي از موارد زير وجود داشته باشد، محصول پيچيده است و در محدوده داده شده به صورت زير ضريب درنظر گرفته مي شود:

              الف )  چند نوع کشويي و يا چند نوع کچ پران در قالب وجود دارد.

            ب  )  تعداد اينسرت ها بيشتر از دو يا سه مورد است.

            ج  )   هنگامي که قالب داراي مکانيسم خاص است.

شکل ( 2 ) مثالی از یک نقشه مونتاژی کامل

     با توجه به تعاريف ياد شده، چنانچه زمان پايه را 30 ساعت فرض نماييم، ضرايب پيشنهادي که در زمان پايه ضرب مي شود به شرح جدول شماره (1) است.

جدول شماره ( 1 )

 مثال: براي محاسبه زمان طراحي يک قالب با مکانيسم کشويي و خط جدايش فرم دار ضرايب به شرح جدول شماره (2) است .

 بنابراين با توجه به ضرايب بالا، زمان طراحي به شکل زير محاسبه مي شود:

T= 30 x1/3x1/3 x1/1x 1/3 x 1/2 x 1x1x 1/1 /1x1/05= 134 hr

     واحد مدت زمان به دست آمده نفر ساعت است، بدين معني که اگر يک نفر کل کار را انجام دهد و هر روز را 10 ساعت کاري فرض نماييم، تقريبا" 14 روز زمان لازم است تا تمام کارهاي نرم افزاري انجام شود.

     چنانچه بخواهيم تعداد روزها را کاهش دهيم، مي­توان بعد از پايان طراحي سه بعدي، توسط دو يا سه نفر ديگر، خدمات اسپارک، نقشه مونتاژ دو بعدي و نقشه هاي ديتيل به طور همزمان انجام شود. در اين صورت، مدت زمان طراحي از لحاظ تعداد روزها کاهش مي يابد.

جدول شماره ( 2 )

     اگر طراحي يک قالب تکرار شد، به طوري که فقط ابعاد محصول ف کوچک يا بزرگ شود، زمان پايه کاهش   مي يابد و همچنين ضرايب پارامترهاي 16 و 17 (کميسيون و اصلاحات) حذف خواهد شد. بديهي است زمان پايه و ضرايب داده شده کاملا" تجربي است و امکان افزودن پارامترهاي ديگر نيز وجود دارد.

     يادآوري مي شود زمان بالا بر اين مبناست که نقشه محصول به صورت CAD DATA در اختيار طراح باشد.  

     با استفاده از زمان به دست آمده، چنانچه هزينه در ساعت طراحي را معادل3500 تومان فرض نماييم و با  توجه به اينکه قيمت طراحي بين 5 الي 10 درصد قيمت قالب است، مي توان قيمت قالب را برآورد نمود. روش تعيين قيمت فوق براي قالب هايي که اندازه، طول و عرض آن حداکثر500x 600 ميلي متر است، مناسب است.

     در پايان از همه دوستان صنعتگر خواهشمندم چنانچه در تجارب کاري و حرفه­اي خويش به نتايج بهتر يا متفاوت­تري در مورد تغيير ضرايب دست يافتند، نگارنده را از آن آگاه سازند. 

 مراجع

1 -  بهروز رجایی انارکی  ­نشریه جامعه قالبسازان -   شماره 33 -  شهریور 1383

       صفحه 23

  تهيه و تنظيم :  امير كيــاني مهــر